AKSARAY
NÜFUS: 377.505 (2010)
YÜZÖLÇÜMÜ: 7.626 m²
İL TRAFİK NO: 68
İLÇELER: Aksaray (merkez), Ağaçören, Eskil,Gülağaç,Güzelyurt,
Ortaköy,Sarıyahşi.
AKSARAY’IN İLÇELERİ
Ağaçören: Ağaçören ilçesi M.Ö. III ve VI y.y.'da Hititler zamanında yerleşim alanı olarak kullanılmış, daha sonra Bizanslılar zamanında Kapadokya sınırları içerisinde kalmıştır. Bu zamana ait belgeler ilçe sınırları içinde kalan Taşkale ve Kilise mevkilerinde ki kalıntılardan anlaşılmaktadır.
Eskil: Eskil, Tuz gölünün güneyinde Aksaray ili'ne 67 km. Konya ili'ne 115 km. uzaklıkta düz bir ova üzerinde kurulmuştur. Yüzölçümü 1601 km², nüfusu 22.212'dir. Eskil halkı genelde çifçilikle uğraşmakta olup, Buğday, arpa ve şekerpancarı yetiştirmektedir. Ortakuyu, Köşk, Çukuryurt, Hacıeyvatlı (höyüklü), Mutlu, Culfa, Sarsak, Tosun yaylalarında höyükler mevcut olup, buralardan mimari eser döküntüleri, insan, ilah ve ilahe heykelleri kalıntıları çıkmaktadır. Bizanslılardan kalma tiyatro yeri kalıntıları günümüzde mevcuttur.
Gülağaç: Aşıklı Höyükte Mamasun Barajı nedeniyle yapılan kurtarma kazılarında yörede M.Ö. 8000 yıllarında insan topluluklarının yaşadığı tespit edilmiştir. Gülağaç'a bağlı Saratlı ve Camiliören köylerinde yeraltı şehirleri bulunur.
Güzelyurt: Günümüzde "Yüksek Kilise" olarak bilinen "Analipsis Tepesi" ve civarında çok miktarda işlenmiş obsidiyenden (volkanik cam) yapılmış taş baltalar ve seramik parçalarına rastlanması, burada "Kalkolitik Çağı" insanının yaşadığını göstermektedir.
Manastır Vadisi, Ihlara Vadisi, Analipsis Tepesi civarındaki "Peri Bacaları", Göreme ve Zelve gibi Kapadokya Bölgesi yüzey şekillerine iyi bir örnektir. Deniz seviyesinden 1485 m. yüksekliktedir. Burada tam bir yayla havası hüküm sürer.
Ortaköy: İlçede yapılan kazılarda elde edilen buluntular buraların Eski Tunç Çağı'na uzanan tarihini ortaya çıkarmıştır. Büyük Türk mutasavvıfı Yunus Emre'nin türbesi Ortaköy'ün Sarıkaraman kasabası yakınlarındaki Ziyaret Tepesindedir.
İl Kültür Müdürlüğü 
Tel: (382) 213 08 82
Faks: (382) 213 09 42
Müze
Aksaray Müzesi Detaylı Bilgi
Adres: Zinciriye Mah. Aksaray
Tel: (382) 213 16 67
Faks: (382) 213 09 42
Örenyerleri
Acemhöyük – Merkez/Yeşilova
Aşıklıhöyük – Gülağaç/Kızılkaya
Belisırma – G.Yurt/Belisırma
Ihlara – G.Yurt/Ihlara
Manastır Vadisi – Güzelyurt
Nora – Merkez/Helvadere
Selime – G.Yurt/Selime
Önemli Günler
Mahalli Kutlama Günleri:
Uluslararası Kaynanalar Günü
Aksaray
15 Haziran
Festivaller:
Ihlara Kültür ve Turizm Festivali
Güzelyurt İlçesi Ihlara Kasabası
12-14 Haziran
Aksaray Kültür ve Turizm Festivali
Aksaray
3-5 Temmuz
Güzelyurt Festivali
Güzelyurt
24-26 Temmuz
Resim: Zinciriye Medresesi (1336)
Aksaray’da hububat üretiminin geniş bir alana yayılmış olması ile bundan yapılan yiyecekler, hayvancılığın gelişmiş olması dolayısı ile yemek kültürüne yansımış, bamya çorbası, çörek, şepe, erişte, kuskus, mayalı, dolma mantı, soğanlama, çiğleme,sarığıburma, höşmerim bilinen yöresel yemeklerdir. Helvadere kasabasının da alabalıkları lezzetleriyle ünlüdür.
AKSARAY'IN COĞRAFYA BİLGİLERİ
Aksaray, kuzeyden Kırşehir, doğudan Nevşehir, güney doğudan Niğde, kuzey batıdan Ankara ve batı ve güneyden Konya illeri ile çevrilidir.
Türkiye’nin ikinci büyük gölü olan Tuz Gölünün güneydoğusunda yer alan Aksaray ilinin yeryüzü şekillerini, Hasan Dağı, Melendiz Dağları ve Ekecik Dağı gibi eski volkanik dağlar ile bu dağlardan püsküren lavların meydana getirdiği platolar ve ovalar oluşturmaktadır.
Aksaray İlinde İç Anadolu iklimi olan karasal iklim özellikleri görülmektedir. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise soğuk ve genellikle karlı geçmektedir.
Hasandağı-Aksaray
| Turizm Merkezi İlan Tarihi | 05.03.1990 tarih ve 20452 sayılı RG | |
| Turizm Merkez Alanı | yaklaşık 5880 ha. | |
| Konumu | İç Anadolu Bölgesi, Aksaray ilinin güneyinde Hasan Dağı eteklerinde yer almaktadır. | |
| Ulaşım Durumu | En yakın havaalanı | Ankara-280 km |
| En yakın kent merkezi | Aksaray-35 km | |
| Kayak Alanı Niteliği | Rakım | 2500-2700 m. |
| Sezon Uzunluğu | ||
| Kar kalınlığı | ||
| Kayak Alanı(ha) | yaklaşık 1590 | |
| Kayak Türü | ||
| Pist Niteliği | Her seviyeye uygun | |
| Mekanik Tesis Durumu |
Mevcut: - Öneri: 2 teleski, 2 telesiej |
|
| Plan Durumu | Üst Ölçekli Planı (1/25000) | 22.06.1994 |
| Alt Ölçekli Planı (1/1000) | 13.10.1995; 31.12.1997( R ) | |
| Tahsis Durumu | Son Tahsise Çıkan Parsel Adedi | 7 adet |
| Tahsis Edilen Parsel Adedi | 1 adet parsel | |
| Konaklama Durumu | Turizm Tesis Alanı | |
| Günübirlik Tesis Alanı | yaklaşık 20 ha | |
| Kamping Alanı | yok | |
| Yatak Kapasiteleri (Mevcut/Planlanan) | TTA için yaklaşık 5700-8550 kişi (ha başına TTA için 100-150 kişi) | |
| Çevre Düzeni Planı |
 |
|
AKSARAY ZİGA KAPLICALARI
İlimiz, Güzelyurt İlçesi Yaprakhisar Köyünde Ihlara Vadisinin yanı başında bulunan Ziga Kaplıcalarının sıcak suları birçok mineralin birleşiminden oluşmuş ve içerisinde bol miktarda kalsiyum ve sodyum ile klorür iyonu ve hidrokarbonat iyonu bulunmaktadır. 48 ºC sıcaklığında 150 lt/sn debisi olan mineral bakımından oldukça zengin banyo uygulamaları şeklinde romatizmal hastalıkların kronik dönemlerinde yardımcı/tamamlayıcı tedavisinde, helioterapi/UV ile birlikte kullanılarak kaşıntılı ve döküntülü deri hastalıklarının tedavisinde yardımcı/tamamlayıcı tedavi yöntemi olarak, ortopedik ve nörolojik rahatsızlıkların rehabilitasyonunda kullanılmaktadır. Anılan kaynak içme ve impalasyon kürlerinde de kullanılabilir nitelikte sıcak su elde edilmiştir.
Ihlara Vadisine hakim 39.000m² alanın içerisinde 6.030 m².si otel tesisi, 2.877m².si kür tesisinden oluşan toplam 8.907m²’lik kapalı alanı bulunan 350 yataklı, 5 yıldızlı termal tesis ve kür merkezi Yap-İşlet- Devret modeli ile Hitit İnş.A.Ş. ye tahsis edilmiş olup, tesisin yapım çalışmaları başlamıştır.
Ayrıca, 1 adet özel mülkiyet içerisinde 100 yataklı Apart termal tesis işletmeye açıktır.
İçinde bulunan katyon ve anyonların traverten oluşumuna uygun olması dolayısıyla birinci derece kaynak kullanım zonu içerisinde kalan bölgenin bir proje ile traverten alanı oluşturma çalışmaları başlatılmış olup, bölgenin doğal güzelliğine katkıda bulunacaktır.
AKSARAY'DA YAPILABİLECEK SPORTİF ETKİNLİKLER
Dağ-Doğa Yürüyüşü
Hasandağı dağcılık ve kış sporları yapmaya elverişlidir. Halen yerli ve yabancı dağcı gruplarının rağbet ettiği Hasandağı’nda. Klimatizm, orman içi dinlenme alanı ve yaylacılık ile dağ bisikleti, atlı tur gezintileri ve doğa yürüyüşü yapılmaktadır.
Olta Balıkçılığı
Mamasun, Hirfanlı ve Kültepe baraj göllerinde tatlı su levreğiyle aynalı sazan balıkları yetiştirilmektedir. Yine çok sayıda bulunan göletlerde levrek, sazan, alabalık ve yayın balığı yetiştirilmektedir. Melendiz dağlarından doğan ve Tuz Gölüne boşalan Uluırmak’ta çok sayıda mercan balığı bulunmaktadır. Mamasun Baraj Gölünde yetiştirilen tatlı su ıstakozu (kerevit) yurt dışına ihraç edilmektedir
KRATER GÖLÜ(ACI GÖL)
Krater gölü (Acıgöl )Aksaray İli ve Niğde ili sınırları içerisindedir. M.T.A tarafından açılan 4 adet sıcak su sondaj kuyusunda 65 derece sıcaklıkta 110 litre/sn lik sıcak su temin edilmiştir. Bu miktardaki sıcak su aynı anda 50.000 kişiye kaplıca hizmeti verecektir. Krater Gölü (Acı Göl) Turizm Merkezi ilan edilmiş olup, burada 21 parselde 2 GTA, 12 TTA, 3 Ticari Alan, 3 Kültür-Sanat Donatı alanı, 1 Teknik Altyapı alanı belirlenmiştir.
Bölgede özel sektör tarafından 500 yataklı bir tatil köyü projelendirilmiş olup, yatırım çalışmalarına başlanmıştır. Sıcak su kuyusu açılması için gerekli izinler yatırımcı tarafından alınmış olup 700 m derinliğinde sıcak su kuyusu açılarak 70 ºC sıcaklığında su elde edilmiştir.
Aksaray İli, Gülağaç İlçesi bağlı Sofular Kasabası yakınlarında bulunan ve eski adı Acıgöl olan, Krater gölü ve çevresi sağlık turizmi açısından önemli bir potansiyele sahiptir.
Krater gölü (Acıgöl ) bölgesinden çok amaçlı yararlanmak mümkündür. Sıcak su kaynağından kaplıca, Kükürtlü su kaynağından içmece ve gölün sularında ise balıkçılık yapılarak yararlanılabilir.
Bu bölgede genel karakteri itibariyle Kapadokya bölgesi’nin bir uzantısıdır. Ihlara-Derinkuyu Vadisi’nin devamı görünümünde olup, yakınında yer alan Sofular vadisi içerisinde kayaya oyma mekanlar, kiliseler vadi boyunca devam ederek Nar köye kadar ulaşır. Geç Bizans Devri Sanatı’nın özelliklerini taşıyan kiliseleri ise M.S. 10-12. yüzyıllar arasına tarihlemek mümkündür.
Yöredeki peri bacalarının diğerleri gibi üç amaçla yapıldığı tahmin edilmektedir. 1. İkametgah, 2. Kilise, 3. Mezar.
Kiliseler büyük bir itina ile işlenmiş olup, dışına haç, kabartma olarak verilmiş, genellikle haç planlıdır.
Suyu kükürtlü olduğundan “Acıgöl” olarak anılan, günümüzde Krater Gölü olarak bilinen göl, Sofular Kasabasına yaklaşık 3 km. uzaklıktadır, etrafı dağlarla çevrilidir Acıgöl tipik krater gölü olup, çeşitli kaynaklardan beslenmektedir. Kaynaklarda toplanan sular gölün tabanından sızarak yaklaşık 3 km. batıdaki Bekârlar (Nazianzos) kasabasında yeniden ortaya çıkmaktadır. Etrafı yüksek dağlarla çevrili olup, oldukça çukurda kaldığı için kışın ılık bir havanın hakim olduğu ve kar tutmadığı yapılan incelemeerde ortaya çıkarılmıştır. Gölün takriben 2500 metrekarelik bir alanı kapladığı tahmin edilmektedir. Derinliği 65-70 m yi bulmaktadır.
